Wszystkie artykuły

Nie każdy wzrost prowadzi w dobrą stronę

Z wiekiem coraz mniej interesuje mnie sam rozmiar sukcesu. Coraz bardziej interesuje mnie cena, jaką ktoś za niego zapłacił.

To chyba naturalna zmiana perspektywy. Kiedy jest się młodszym, łatwo imponują duże liczby, rozpoznawalne nazwiska, skala firmy, liczba pracowników, obroty, kolejne projekty i tempo wzrostu. Z czasem zaczynasz jednak zauważać, że każdy wynik ma swoją drugą stronę. Nie chodzi tylko o to, co ktoś zbudował, ale również o to, co po drodze musiał oddać. Czas, zdrowie, czy relacje z bliskimi.

Dlatego od pewnego czasu ciekawi mnie Adam Sandler.

Przez lata był traktowany trochę jak przeciwieństwo „poważnego aktora”. Robi proste komedie, często według podobnego schematu, regularnie pracuje z tymi samymi ludźmi i raczej nie sprawia wrażenia człowieka szczególnie zainteresowanego hollywoodzkim prestiżem. Gdy wielu aktorów bardzo świadomie buduje swój wizerunek, zabiega o wysublimowane role i kolejne poziomy uznania, Sandler sprawia wrażenie kogoś, kto nie jest zainteresowany takim kierunkiem. On po prostu urządził sobie ten świat po swojemu.

Natomiast kiedy decyduje się na udział w filmie, który wymaga od niego czegoś więcej, szybko okazuje się, że problemem nigdy nie był brak talentu. Potrafi zagrać poważnie, mocno i na poziomie, który nie zostawia większych wątpliwości co do jego warsztatu. Tyle że nie uczynił z tego głównego celu swojej kariery. Najwyraźniej nie miał potrzeby przez całe życie udowadniać, że zasługuje na cały ten splendor.

To pokazuje bardzo ciekawą różnicę między podejściem „nie mogę więcej” a „nie potrzebuję więcej”. Z zewnątrz te dwa stany mogą wyglądać podobnie, ale w praktyce dzieli je wszystko. Pierwszy wynika z ograniczenia. Drugi z decyzji.

I właśnie z decyzjami mamy dziś największy problem.

Przez dużą część życia jesteśmy uczeni, że rozwój oznacza więcej. Większa firma, większy zespół, więcej projektów, większy obrót, większy zasięg. Jeżeli robisz dziesięć milionów obrotów, powinieneś zrobić dwadzieścia. Jeżeli prowadzisz na raz trzy projekty, naturalnym kolejnym krokiem ma być pięć.

Sam mechanizm wzrostu jest oczywiście logiczny. Problem zaczyna się wtedy, kiedy wzrost przestaje być świadomym wyborem, a zaczyna działać jak automat. Skoro można więcej, to robimy więcej. Skoro da się zwiększyć skalę, to ją zwiększamy. I bardzo rzadko ktoś zatrzymuje się po drodze, żeby zadać sobie najprostsze pytanie: po co?

Jeszcze trudniejsze jest kolejne: czy to w ogóle jest moje?

Bo można zbudować firmę, która świetnie wygląda z zewnątrz, a której właściciel staje się jej najbardziej obciążonym pracownikiem. Można mieć coraz więcej projektów i jednocześnie coraz mniej czasu. Można osiągać kolejne poziomy sukcesu, a przy okazji coraz bardziej oddalać się od życia, dla którego ten biznes kiedyś miał być narzędziem.

To jest jeden z większych paradoksów przedsiębiorczości. Wiele osób zaczyna biznes po to, żeby mieć więcej niezależności, większy wpływ na własne decyzje i większą kontrolę nad czasem. Kilka lat później okazuje się, że stworzyli organizację, której nie mogą zostawić na tydzień bez poczucia, że coś się rozsypie. Firma rośnie, ale wraz z nią rośnie liczba ludzi, decyzji, problemów, procesów, odpowiedzialności i ryzyk.

Excel oczywiście pokaże wzrost. Excel ma tę przewagę, że nie pyta, czy nadal lubisz swoje życie.

Nie pyta, czy rzeczywiście chcesz prowadzić firmę dwa razy większą. Nie pyta, czy kolejnych pięciu pracowników wnosi coś do Twojej jakości życia. Nie pyta, czy większy obrót daje Ci większy spokój. Nie pyta nawet, czy ten biznes nadal wspiera życie, które kiedyś chciałeś zbudować.

I tu wracam do Sandlera.

Jego historia jest dla mnie ciekawa właśnie dlatego, że wygląda jak przykład człowieka, który nie próbował za wszelką cenę wspinać się po drabinie zbudowanej przez innych. Zamiast tego zbudował własną. Własna firma producencka, wieloletnia współpraca z ludźmi, których zna, dużo kontroli nad tym, co robi i bardzo ograniczona potrzeba uczestniczenia w wyścigu o to, kto jest bardziej prestiżowy.

Oczywiście patrzę na to z zewnątrz. Nie wiem, jak dokładnie wyglądają jego prywatne motywacje i decyzje. Ale sama konstrukcja tej kariery daje mi do myślenia.

Bo nie każda ambicja musi polegać na ciągłym zwiększaniu skali. Nie każda ambicja musi wyglądać jak ekspansja. Czasem dojrzalsza ambicja polega na tym, żeby zbudować system, który jest dopasowany do Ciebie, a nie do oczekiwań otoczenia.

Coraz częściej myślę o tym również w kontekście własnych projektów.

Czy chcę realizować coraz więcej inwestycji tylko dlatego, że organizacyjnie byłbym w stanie? Na dzisiaj odpowiedź brzmi – nie.

Dużo bardziej interesuje mnie inny model. Chcę robić projekty, które naprawdę mnie ciekawią, pracować z ludźmi, których znam i szanuję, budować rzeczy, za które mogę spokojnie wziąć odpowiedzialność i jednocześnie zachować kontrolę nad własnym czasem. Chcę rozwijać biznes, który pasuje do mojego życia, a nie życie podporządkowane biznesowi.

Zadaję sobie czasem pytanie – Czy to nie jest czasem brak ambicji? Ale coraz częściej dochodzę do wniosku, że to jest bardziej precyzyjna definicja ambicji.

Bo skala sama w sobie nie jest strategią. Jest tylko skalą.

Można zbudować większą firmę i stracić kontrolę. Można też zbudować mniejszą firmę, ale mieć znacznie więcej wpływu, przewidywalności i spokoju. Jedno nie jest automatycznie lepsze od drugiego. Liczy się dopasowanie do tego, czego naprawdę oczekujesz od swojego życia i swojej pracy.

I chyba właśnie tutaj zaczyna się dojrzalsze podejście do sukcesu.

Nie wtedy, kiedy zastanawiasz się wyłącznie, jak dużo jeszcze możesz zrobić, ale kiedy potrafisz odpowiedzieć sobie, czego już nie potrzebujesz. Nie wtedy, kiedy cały czas sprawdzasz swoje maksimum, ale kiedy umiesz świadomie zrezygnować z części możliwości, bo nie pasują do Twojej strategii.

To trudniejsze, niż się wydaje. Świat bardzo łatwo nagradza wzrost. Duży obrót da się pokazać. Dużą firmę da się policzyć. Duży zespół dobrze wygląda w opisie. Znacznie trudniej pokazać jako sukces fakt, że masz wolny piątek, nie uruchomiłeś kolejnego projektu albo świadomie zatrzymałeś firmę na poziomie, który daje Ci wystarczająco dużo pieniędzy i wystarczająco dużo życia.

A przecież być może właśnie to jest większą przewagą.

Nie maksymalizacja wszystkiego.

Tylko właściwa proporcja.

Adam Sandler zbudował sobie własny kawałek Hollywood. Nie największy. Nie najbardziej prestiżowy. Ale jego.

I coraz bardziej podoba mi się taka definicja sukcesu: zbudować pracę, biznes i życie w taki sposób, żeby wraz z kolejnymi osiągnięciami nie stawać się coraz bardziej obcym samemu sobie.

Bo ostatecznie nie chodzi o to, żeby zbudować największy system.

Chodzi o to, żeby zbudować taki, w którym nadal chcesz żyć.

Potrzebujesz wsparcia w prowadzeniu inwestycji?

Porozmawiajmy o Twoim projekcie i ustalmy, które obowiązki mogę przejąć.

Umów rozmowę online